Zakup nieruchomości przez cudzoziemca: kiedy potrzebne jest zezwolenie MSWiA

Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca co do zasady wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców). Od tej zasady ustawa przewiduje liczne wyjątki, m.in. dla samodzielnych lokali mieszkalnych, obywateli państw EOG i spadkobierców ustawowych. Nabycie wbrew przepisom ustawy jest nieważne (art. 6 ust. 1). Opis oparty na tekście ustawy z uwzględnieniem zmian wchodzących w życie 19.11.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1099). Stan prawny: listopad 2026 r.

Co jest nabyciem nieruchomości i kto jest cudzoziemcem

Nabyciem nieruchomości jest nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego na podstawie każdego zdarzenia prawnego (art. 1 ust. 4). Cudzoziemcem jest osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego, osoba prawna mająca siedzibę za granicą oraz nieposiadająca osobowości prawnej spółka takich osób z siedzibą za granicą (art. 1 ust. 2 pkt 1–3). Cudzoziemcem jest także osoba prawna lub spółka handlowa z siedzibą w Polsce, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez takie osoby lub spółki (art. 1 ust. 2 pkt 4). Spółka jest kontrolowana, gdy cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio ponad 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu albo mają pozycję dominującą w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych (art. 1 ust. 3). W praktyce oznacza to, że polska spółka z zagranicznym kapitałem może potrzebować zezwolenia na zakup nieruchomości.

Udziały i akcje w spółce posiadającej nieruchomość

Zezwolenia wymaga także nabycie lub objęcie przez cudzoziemca udziałów lub akcji w polskiej spółce handlowej, jeżeli w wyniku tej czynności spółka będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w Polsce stanie się spółką kontrolowaną (art. 3e ust. 1). Zezwolenie jest potrzebne również wtedy, gdy spółka jest już kontrolowana, a udziały lub akcje obejmuje cudzoziemiec niebędący dotąd wspólnikiem lub akcjonariuszem (art. 3e ust. 2). Ustawa nie dotyczy spółek, których akcje są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani spółek posiadających wyłącznie nieruchomości określone w art. 8 ust. 1 pkt 1, 1a i 5, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3 (art. 3e ust. 3).

Kiedy zezwolenie nie jest potrzebne

Zezwolenia nie wymaga, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3, między innymi: nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali (art. 8 ust. 1 pkt 1); nabycie samodzielnego lokalu garażowego lub udziału w nim, jeżeli wiąże się to z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych (pkt 1a); nabycie nieruchomości przez cudzoziemca mieszkającego w Polsce co najmniej 5 lat od udzielenia zezwolenia na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE (pkt 2); nabycie przez małżonka obywatela polskiego, który mieszka w Polsce co najmniej 2 lata od udzielenia takiego zezwolenia, jeżeli nieruchomość wejdzie do wspólności ustawowej małżonków (pkt 3); oraz nabycie nieruchomości przez cudzoziemca uprawnionego w dniu nabycia do dziedziczenia ustawowego po zbywcy, jeżeli zbywca był właścicielem lub użytkownikiem wieczystym co najmniej 5 lat (pkt 4). Te zwolnienia nie dotyczą nieruchomości położonych w strefie nadgranicznej oraz gruntów rolnych o powierzchni powyżej 1 ha (art. 8 ust. 3).

Zezwolenia nie wymaga też nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia ustawowego lub zapisu windykacyjnego przez osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego (art. 7 ust. 2). Cudzoziemiec, który nabył nieruchomość ze spadku na podstawie testamentu, musi złożyć wniosek o zezwolenie w ciągu dwóch lat od otwarcia spadku, w przeciwnym razie prawo nabywają osoby powołane z ustawy (art. 7 ust. 3). Dla zapisu windykacyjnego art. 7 ust. 3a przewiduje analogiczny termin, a prawo wchodzi wtedy do spadku.

Obywatele państw stron umowy o EOG oraz Konfederacji Szwajcarskiej, a także tamtejsi przedsiębiorcy, co do zasady nie potrzebują zezwolenia, z wyjątkiem nieruchomości rolnych i leśnych (przez 12 lat od przystąpienia Polski do UE) oraz drugiego domu (przez 5 lat od przystąpienia) (art. 8 ust. 2). Okresy te liczone są od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), więc w listopadzie 2026 r. już upłynęły, choć ustawa nadal je wymienia. Przy gruntach rolnych dodatkowo obowiązują przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (art. 1a ust. 6). Szczegółowe warunki art. 8 ust. 2a (m.in. dzierżawa z datą pewną i osobiste prowadzenie działalności rolniczej oraz zamieszkiwanie w Polsce) dotyczą wskazanych w ust. 2 okresów, więc ich zastosowanie w konkretnej sprawie wymaga oceny.

Przesłanki zezwolenia i wniosek

Zezwolenie wydaje się na wniosek, jeżeli nabycie nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa, a cudzoziemiec wykaże więzi z Rzecząpospolitą Polską (art. 1a ust. 1). Okolicznościami potwierdzającymi więzi mogą być w szczególności: polska narodowość lub pochodzenie, małżeństwo z obywatelem polskim, posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy (z wyłączeniem wskazanych w ustawie przypadków), stały lub rezydenta długoterminowego UE, członkostwo w organie zarządzającym przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4, oraz prowadzenie w Polsce działalności gospodarczej lub rolniczej (art. 1a ust. 2). Wniosek zawiera oznaczenie wnioskodawcy i jego statusu prawnego, nabywanej nieruchomości, zbywcy, formy prawnej nabycia oraz informację o celu i możliwości nabycia, a dołącza się do niego dokumenty potwierdzające podane okoliczności (art. 1a ust. 3–4). Powierzchnia nieruchomości nabywanych na zaspokojenie potrzeb życiowych nie może przekroczyć 0,5 ha, a przy działalności gospodarczej powinna być uzasadniona jej charakterem (art. 1a ust. 5).

Zezwolenie wydaje minister właściwy do spraw wewnętrznych w drodze decyzji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a przy nieruchomościach rolnych także minister właściwy do spraw rozwoju wsi (art. 1 ust. 1). Sprzeciw wyraża się w terminie 14 dni od doręczenia wystąpienia, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach można przedłużyć do 2 miesięcy (art. 1 ust. 1a). Zezwolenie jest ważne dwa lata od wydania (art. 3 ust. 2), a w zezwoleniu można określić specjalne warunki nabycia (art. 2 ust. 2). Decyzję dla nieruchomości w specjalnej strefie ekonomicznej wydaje się w terminie miesiąca od złożenia wniosku (art. 3a). Cudzoziemiec może też ubiegać się o promesę, czyli przyrzeczenie wydania zezwolenia, ważną rok (art. 3d ust. 1–2); w okresie jej ważności nie można odmówić zezwolenia, chyba że zmienił się istotny stan faktyczny (art. 3d ust. 4). Postępowanie umarza się m.in. gdy właściciel oświadczy, że nie zamierza zbyć nieruchomości temu cudzoziemcowi (art. 3b).

Skutki braku zezwolenia

Bez przedstawienia zezwolenia, a w razie specjalnych warunków także dokumentu o ich spełnieniu, nie można dokonywać czynności prawnych ani wpisów prawa własności i użytkowania wieczystego (art. 5). Nabycie wbrew ustawie jest nieważne, a nieważność stwierdza sąd, także na żądanie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa, wojewody albo ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 6 ust. 1–2). Przepisy te stosuje się odpowiednio do nabycia udziałów lub akcji wbrew art. 3e, przy czym żądanie może zgłosić także każdy wspólnik lub akcjonariusz (art. 6 ust. 3).

Obowiązki notariusza i zmiany od 19.11.2026 r.

Notariusz przesyła ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w terminie 7 dni od sporządzenia wypis aktu notarialnego i kopię umowy, na mocy których cudzoziemiec nabył nieruchomość lub udziały albo akcje w spółce posiadającej nieruchomości, a także dokumenty dotyczące dziedziczenia przez cudzoziemca (art. 8a ust. 1). Ustawą z dnia 17 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1099) od 19.11.2026 r. notariusz realizuje ten obowiązek przez umieszczenie elektronicznych wypisów, kopii lub odpisów w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych, za co pobiera od stron czynności opłatę przekazywaną Krajowej Radzie Notarialnej (art. 8a ust. 1a–1c). Wysokość opłaty i sposób jej uiszczania określi rozporządzenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 8a ust. 1d); w chwili przygotowania artykułu nie ustaliliśmy jej kwoty. Zmiana ta dodatkowo zastępuje w art. 2 i 5 nazwę „Minister Spraw Wewnętrznych” określeniem „minister właściwy do spraw wewnętrznych”, bez zmiany zasad zezwoleń.

Zobacz też: prawo nieruchomości.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każdy przypadek wymaga oceny stanu faktycznego, w szczególności obywatelstwa nabywcy, rodzaju nieruchomości i jej położenia. Stan prawny: listopad 2026 r.

! Artykuł przedstawia stan prawny na dzień publikacji. Przepisy mogły się od tego czasu zmienić.

Masz podobną sprawę? Skontaktuj się z nami – sprawdzimy, jak wygląda ona dziś.

Skontaktuj się z nami